Volleyball VNL

เท้าพองและเล็บช้ำหลังตีวอลเลย์บอล ถุงเท้ากับการผูกเชือกช่วยได้แค่ไหน

เท้าพองและเล็บช้ำหลังตีวอลเลย์บอล ถุงเท้ากับการผูกเชือกช่วยได้แค่ไหน
ที่มา: Wikimedia Commons

ตอนเล่นยังไม่รู้สึกอะไร อะดรีนาลีนกลบไว้หมด แต่พอถอดรองเท้าหลังเกมสุดท้าย ฝ่าเท้าใต้นิ้วโป้งเริ่มแสบร้อน นิ้วเท้าบางนิ้วตุบๆ ทุกครั้งที่หัวใจเต้น เช้าวันรุ่งขึ้นสวมรองเท้าไปทำงานแล้วต้องเดินเขย่งเลี่ยงจุดที่เจ็บ คนที่เล่นวอลเลย์บอลสม่ำเสมอแทบทุกคนเคยผ่านความรู้สึกนี้มาแล้ว

อาการที่มักเจอ

แผลพองมักขึ้นที่ฝ่าเท้าใต้โคนนิ้วโป้ง ส้นเท้า ด้านข้างนิ้วโป้ง หรือปลายนิ้วเท้า เริ่มจากผิวแดงร้อน แล้วกลายเป็นตุ่มน้ำใส บางครั้งแตกเองจนเห็นผิวชั้นในแดงๆ

เล็บช้ำมักเป็นที่นิ้วโป้งหรือนิ้วที่ยาวที่สุด ใต้เล็บจะเปลี่ยนเป็นสีแดงคล้ำ ม่วง หรือดำ กดแล้วเจ็บ บางรายรู้สึกตุบๆ เพราะมีเลือดคั่งอยู่ใต้เล็บ ถ้าปล่อยไว้นาน เล็บอาจค่อยๆ หลุดออกเมื่อเล็บใหม่งอกขึ้นมา

สาเหตุที่เป็นไปได้

วอลเลย์บอลเป็นเกมของการเบรกและก้าวข้าง ทุกครั้งที่หยุดกะทันหันหรือเปลี่ยนทิศ เท้าจะไถลไปในรองเท้า ผิวเสียดสีกับถุงเท้าและพื้นรองเท้าซ้ำๆ จนเกิดแผลพอง ถ้ารองเท้าหลวมหรือผูกเชือกไม่แน่น เท้าจะไถลไปชนหัวรองเท้าแรงขึ้น นิ้วที่ยาวที่สุดรับแรงกระแทกก่อน จึงเกิดเล็บช้ำ

ปัจจัยเสริมที่พบได้ คือ รองเท้าที่ไซซ์ไม่พอดีหรือไม่ได้ทำมาสำหรับการก้าวข้าง ซึ่งเป็นประเด็นเดียวกับข้อสงสัยว่ารองเท้าวิ่งใช้เล่นวอลเลย์บอลได้หรือเปล่า ถุงเท้าเปียกเหงื่อแล้วย่น เล็บเท้ายาวเกินไป และการลงพื้นหลังกระโดดที่ลงแรงที่ปลายเท้าทุกครั้ง ใครลงพื้นหนักบ่อยลองฝึกการลงพื้นแบบนุ่มที่ลดแรงกระแทกในยิมควบคู่ไปด้วย

ถุงเท้ามีส่วนมากกว่าที่หลายก๊วนคิด ถุงเท้าผ้าฝ้ายหนาที่ซับเหงื่อแล้วไม่แห้งจะย่นเป็นรอยพับใต้ฝ่าเท้า กลายเป็นจุดเสียดสี ถุงเท้ากีฬาที่ระบายเหงื่อได้ดี แห้งเร็ว และพอดีเท้าไม่หลวม จะช่วยลดการไถลได้ชัดเจน ฝั่งฟุตบอลก็คิดเรื่องนี้ไม่ต่างกัน ดูการเลือกถุงเท้าสำหรับใส่คู่กับรองเท้าสตั๊ดก็จะเห็นว่าความหนาและเนื้อผ้าทำให้ความกระชับในรองเท้าเปลี่ยนไปได้มาก

การผูกเชือกก็ช่วยได้ วิธีที่นิยมคือผูกแบบล็อกส้น ใช้รูเชือกคู่บนสุดที่มักเว้นไว้ ทำเป็นห่วงแล้วสอดเชือกไขว้ผ่านห่วงก่อนผูก ส้นเท้าจะถูกล็อกให้อยู่กับที่ เท้าจึงไม่ไหลไปข้างหน้าตอนเบรก ลองผูกแล้วเดินเบรกดูก่อนลงเล่นจริง ไม่ให้แน่นจนชาหรือปวดหลังเท้า

ดูแลเบื้องต้น

แผลพองที่ผิวยังไม่แตก ถ้าไม่เจ็บมากให้ปล่อยไว้ ผิวด้านบนเป็นเกราะกันเชื้อโรคได้ดี ใช้แผ่นปิดแผลหรือแผ่นรองลดการเสียดสีปิดรอบๆ และพักการเล่นจนอาการดีขึ้น ไม่ควรเจาะเองในที่ที่สกปรก เช่น ข้างสนามหรือในห้องแต่งตัวรวม ถ้าแผลแตกแล้ว ให้ทำความสะอาดแผลเบาๆ รอผิวแห้งดี จากนั้นใช้ผ้าก๊อซหรือพลาสเตอร์ใหม่ปิดไว้ และเปลี่ยนทุกครั้งที่เปียกเหงื่อหรือเปื้อน

เล็บช้ำที่ไม่ปวดมาก ยกเท้าสูงและประคบเย็นช่วงแรกช่วยลดอาการตุบๆ ได้ ระหว่างนี้ใส่รองเท้าหัวกว้างที่ไม่กดนิ้ว ตัดเล็บเท้าให้สั้นพอดีเป็นแนวตรง ไม่ตัดลึกเข้ามุม และไม่พยายามดึงเล็บที่กำลังหลุดออกเอง

อุปกรณ์ที่ใส่ในรองเท้าและถุงเท้าก็ต้องสะอาดด้วย เพราะแผลเปิดที่เท้าไปเจอกับผ้าอับชื้นเท่ากับชวนเชื้อโรคมาอยู่ด้วย การซักสนับเข่าและชุดซ้อมให้หายอับควรครอบคลุมถุงเท้าและพื้นรองเท้าด้านในไปพร้อมกัน

เมื่อไรควรพบแพทย์

ควรไปพบแพทย์เมื่อแผลมีอาการบวมแดงลามออกไป ร้อน มีหนองหรือกลิ่นผิดปกติ มีไข้ หรือเส้นแดงลามขึ้นขา ซึ่งอาจเป็นสัญญาณติดเชื้อ ส่วนเล็บช้ำที่ปวดมากจนนอนไม่ได้ ใต้เล็บดำคล้ำกินพื้นที่มาก หรือเกิดหลังโดนกระแทกแรงจนสงสัยว่ากระดูกนิ้วอาจได้รับบาดเจ็บ ก็ควรให้แพทย์ตรวจ

ผู้ที่เป็นเบาหวานหรือมีปัญหาการไหลเวียนเลือดที่เท้า ไม่ควรรักษาแผลที่เท้าเองแม้เป็นแผลเล็ก ให้ปรึกษาแพทย์ตั้งแต่เริ่มมีแผล ถ้าเป็นแผลพองซ้ำที่จุดเดิมบ่อยๆ แม้เปลี่ยนถุงเท้าแล้ว นักกายภาพบำบัดหรือแพทย์ด้านเท้าช่วยดูรูปเท้าและการเคลื่อนไหวได้

ตอนนี้ในกระเป๋ากีฬาของคุณมีถุงเท้าสำรองแห้งๆ สักคู่ แผ่นปิดแผล และกรรไกรตัดเล็บอยู่หรือยัง