Volleyball VNL

รับลูกด้วยแขนโดยไม่เหวี่ยง ปล่อยให้ลูกเด้งออกจากมุมแขนเอง

รับลูกด้วยแขนโดยไม่เหวี่ยง ปล่อยให้ลูกเด้งออกจากมุมแขนเอง
ที่มา: Wikimedia Commons

ภาพที่เห็นบ่อยที่สุดในก๊วนมือใหม่คือลูกเสิร์ฟลอยมาตรงตัว ผู้เล่นงอเข่ารอ แล้วพอลูกใกล้ถึงก็ตวัดแขนขึ้นไปหาลูกเต็มแรง ลูกพุ่งข้ามหัวตัวเซต ออกหลังสนาม หรือไม่ก็เด้งไปชนเพดาน ทั้งที่ลูกนั้นมาไม่แรงเลย ต้นเหตุส่วนใหญ่ไม่ได้อยู่ที่แขนอ่อนหรือแข็ง แต่อยู่ที่ความเชื่อเรื่องการรับลูกที่ติดกันมาแบบผิดๆ

“ต้องเหวี่ยงแขนส่งลูกขึ้นไป ไม่งั้นลูกไม่ถึงตัวเซต”

ความจริงคือลูกที่ข้ามตาข่ายมามีแรงอยู่แล้ว หน้าที่ของแขนเราคือเป็นแผ่นกระดานเรียบที่ลูกมากระทบแล้วสะท้อนออกไปตามมุม ไม่ใช่ไม้ตีที่ต้องฟาดเพิ่ม ถ้าลูกมาแรงปานกลาง แขนนิ่งๆ ตั้งมุมดีๆ ก็ส่งลูกถึงเป้าได้แล้ว

ลองนึกถึงกระจกสะท้อนแสง แสงจะออกไปทางไหนขึ้นกับมุมกระจก ไม่ได้ขึ้นกับว่าเราขยับกระจกแรงแค่ไหน แขนตอนรับลูกก็คล้ายกัน มุมระหว่างแขนกับทิศที่ลูกพุ่งมาเป็นตัวกำหนดว่าลูกจะไปทางไหน

แนวคิดนี้ชวนให้นึกถึงหลักอู๋เหวยในปรัชญาเต๋าที่ว่าด้วยการไม่ฝืนแต่ลงมือให้ถูกจังหวะ ใช้เป็นภาพเปรียบได้ดีว่าการทำน้อยลงแต่ถูกที่ถูกเวลาบางครั้งได้ผลกว่าการออกแรงเต็มที่ แต่นี่เป็นแค่อุปมาให้จำง่าย ตัวเทคนิคจริงยังต้องมาจากการฝึกและคำแนะนำของโค้ช

“แขนต้องแข็งเกร็งไว้ ลูกจะได้ไม่หลุด”

การเกร็งทั้งตัวทำให้แขนสั่นและเสียมุมง่าย สิ่งที่ต้องการคือแขนสองข้างชิดกันเป็นพื้นผิวเดียว ข้อศอกเหยียดตรง ไหล่ห่อเข้าหากันเล็กน้อยให้ท่อนแขนชิด แต่กล้ามเนื้อไม่ต้องบีบจนตัวแข็ง

จุดที่ลูกควรสัมผัสคือท่อนแขนเหนือข้อมือขึ้นมา ไม่ใช่ที่ข้อมือหรือกำปั้น ถ้าลูกโดนกำปั้นหรือข้อศอก ทิศลูกจะเพี้ยนทันที จับมือให้เรียบร้อยก่อนลูกมาถึง ไม่ใช่ประกบมือตอนลูกอยู่ตรงหน้าแล้ว

“ลูกมาไกลก็ยื่นแขนไปเอื้อมเอา”

ความผิดพลาดนี้เห็นชัดตอนรับลูกเสิร์ฟ ลูกตกห่างตัวไปครึ่งก้าว แทนที่จะก้าวไปหา ผู้เล่นยืนอยู่ที่เดิมแล้วยื่นแขนออกข้าง ผลคือแขนเอียงผิดมุม ลูกกระเด็นออกด้านข้าง

เท้าคือสิ่งที่ต้องขยับก่อนแขน ใช้ก้าวสั้นๆ ไปให้ลูกอยู่ตรงหน้าลำตัว แล้วค่อยตั้งแขน ถ้าจำเป็นต้องรับลูกด้านข้างจริงๆ ให้ลดไหล่ข้างที่ใกล้ลูกลง เพื่อหันพื้นผิวแขนกลับไปทางเป้า ไม่ใช่แค่ยื่นออกไปตรงๆ

การจะขยับเท้าได้ทันเริ่มจากการเห็นลูกเร็ว ใครที่มักไปไม่ทันเพราะมองลูกช้า มีวิธีฝึกสายตากับท่ายืนรอให้ตามลูกตบเร็วได้ทันขึ้น ที่ใช้ได้ทั้งกับลูกตบและลูกเสิร์ฟ

“ลูกตบแรงต้องรับแรงกลับให้สะใจ”

ลูกที่มาแรงมากอยู่แล้ว ถ้ายังดันแขนเข้าหาลูก แรงจะรวมกันจนลูกเด้งกลับข้ามตาข่ายหรือพุ่งออกไปไกล วิธีที่ถูกกลับตรงข้าม คือผ่อนแขนถอยเข้าหาตัวนิดหน่อยตอนลูกกระทบ คล้ายเอาหมอนไปรับของ เพื่อดูดแรงลูกลงบ้าง

ส่วนลูกที่มาช้าหรือต้องส่งไกลขึ้น ให้ใช้ขาช่วย ยืดเข่าจากท่าย่อขึ้นมาเล็กน้อยพร้อมจังหวะลูกกระทบ แรงจากขาจะส่งลูกโดยที่แขนยังคงมุมเดิมอยู่ วิธีนี้ทำให้ลูกนิ่งกว่าการตวัดแขนมาก

ในทีมจริง ผู้เล่นแต่ละตำแหน่งในสนามจะได้รับลูกต่างประเภทกัน ตัวที่รับลูกเสิร์ฟบ่อยจะเจอลูกลอยและลูกหมุน ส่วนตัวที่อยู่แดนหลังจะเจอลูกตบหนัก แต่หลักแขนเรียบ เท้าไปก่อน และผ่อนหรือเสริมแรงด้วยขา ใช้ได้กับทุกคน

ฝึกหนึ่งอย่างพอ

การซ้อมรอบถัดไป ให้เลือกฝึกเรื่องเดียวคือ “แขนนิ่ง ขาทำงาน” ยืนห่างกำแพงหรือคู่ซ้อมพอประมาณ รับลูกให้ขึ้นสูงพอดีโดยห้ามแขนขยับขึ้นเกินระดับไหล่ ใช้แต่การยืดเข่าเท่านั้น ถ้าไม่มีคู่ซ้อม ใช้วิธีฝึกสัมผัสลูกกับกำแพงคนเดียว ก็ได้ นับว่าทำได้ติดกันกี่ครั้งโดยลูกไม่เด้งออกข้าง แล้วจดไว้เทียบกับสัปดาห์ต่อไป