Volleyball VNL

ทำสนามวอลเลย์บอลทรายบนที่ดินว่าง ขุด ปูทราย และทำขอบสนาม

ทำสนามวอลเลย์บอลทรายบนที่ดินว่าง ขุด ปูทราย และทำขอบสนาม
ที่มา: Wikimedia Commons

ถ้าละแวกบ้านมีที่ดินว่างที่เจ้าของยอมให้ใช้ และมีเพื่อนสักกลุ่มที่พร้อมลงแรง เมื่อไล่ตามขั้นตอนด้านล่างจนจบ คุณจะวางแผนได้ว่าต้องเริ่มขุดตรงไหน ใช้ทรายแบบไหน ทำขอบอย่างไรไม่ให้ใครบาดเจ็บ และรู้ว่าจุดไหนที่ควรขอให้ช่างหรือผู้รู้ช่วยดูก่อนลงมือ

สนามทรายต่างจากสนามพื้นแข็งตรงที่ทุกอย่างใต้ทรายมีผลต่อเท้าคนเล่นโดยตรง หินก้อนเดียวหรือเศษแก้วชิ้นเดียวก็ทำให้ไม่มีใครอยากเหยียบ ความต่างของเกมบนทรายกับในโรงยิมอ่านเพิ่มได้ในบทเปรียบเทียบวอลเลย์บอลชายหาดกับในร่ม ตรงนี้จะคุยแค่เรื่องการสร้างพื้นที่

ลำดับงานตั้งแต่ที่ดินเปล่าจนลงเล่นได้

  1. ขออนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร คุยกับเจ้าของที่ดินให้ชัดว่าใช้ได้นานแค่ไหน ใครรับผิดชอบถ้ามีคนเจ็บ และถ้าวันหนึ่งต้องคืนพื้นที่จะต้องเก็บทรายออกหรือไม่ ถ้าเป็นที่สาธารณะหรือที่ของหน่วยงาน ให้สอบถามสำนักงานเขตหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก่อน อย่าเริ่มขุดเพราะ “คิดว่าคงไม่มีใครว่า”

  2. เลือกจุดที่น้ำไม่ขัง เดินดูพื้นที่หลังฝนตกหนักสักครั้ง ตรงไหนน้ำแห้งเร็ว ตรงไหนเป็นแอ่ง สนามทรายที่น้ำระบายไม่ได้จะกลายเป็นโคลนและมีกลิ่น ควรวางสนามบนส่วนที่สูงกว่ารอบข้างเล็กน้อย และวางแนวสนามให้แดดตอนเย็นไม่ส่องเข้าตาฝั่งใดฝั่งหนึ่งตรงๆ ถ้าทำได้

  3. ขุดลอกหน้าดินและเก็บหินออก ลอกหญ้า รากไม้ และดินร่วนด้านบนออก แล้วเก็บหิน เศษปูน ตะปู และของมีคมที่อยู่ในดินให้หมด ที่ดินว่างหลายแห่งเคยเป็นที่ทิ้งเศษวัสดุ ยิ่งขุดลึกยิ่งเจอ ความลึกของหลุมควรมากพอให้ชั้นทรายหนาจนคนล้มหรือพุ่งรับลูกแล้วไม่กระแทกพื้นแข็งข้างล่าง ถ้าดินเดิมระบายน้ำไม่ดี ควรถามผู้รู้เรื่องการรองชั้นหินกรวดหรือวางท่อระบายน้ำก่อนเติมทราย

  4. เลือกทรายละเอียดที่ไม่มีเศษคม ทรายสำหรับเล่นควรเม็ดค่อนข้างละเอียด ไม่ปนเปลือกหอยแตก กรวด หรือดินเหนียว ลองกำทรายแล้วปล่อย ถ้าจับตัวเป็นก้อนแน่นแสดงว่ามีดินปนมาก เวลาแห้งจะแข็ง เวลาเปียกจะเละ ถามผู้ขายตรงๆ ว่าทรายล็อตนั้นมาจากไหน และขอดูตัวอย่างก่อนสั่งทั้งคันรถ

  5. ฝังเสาให้มั่นคงก่อนเติมทรายเต็ม เสาตาข่ายต้องรับแรงดึงของตาข่ายตลอดเวลา จึงควรฝังลึกและยึดฐานให้แน่น ระยะเสาและความสูงตาข่ายให้ยึดตามกติกาของระดับที่จะเล่น เสาทุกต้นต้องหุ้มด้วยวัสดุนุ่มจากพื้นขึ้นไปจนพ้นระดับที่คนจะชนได้ และไม่มีน็อตหรือขอเกี่ยวโผล่ออกมา

  6. ทำขอบสนามที่นุ่มและไม่มีเหลี่ยม ขอบที่กั้นทรายไม่ให้ไหลออกต้องไม่เป็นมุมแข็ง ไม่ใช่ไม้ที่มีเสี้ยนหรือคอนกรีตเปลือย ทางที่ปลอดภัยกว่าคือให้ขอบอยู่ต่ำกว่าระดับทราย หรือหุ้มด้วยวัสดุนุ่ม และเว้นพื้นที่ว่างรอบเส้นสนามให้กว้างพอสำหรับคนที่วิ่งตามลูกออกนอกเส้น

  7. คราดทรายและตรวจพื้นก่อนเล่นทุกครั้ง ทำเป็นนิสัยว่าคนที่มาถึงก่อนคราดทรายให้เรียบ เก็บกิ่งไม้ ใบไม้ และขยะออก ทรายที่ถูกเหยียบจนเป็นหลุมทำให้ข้อเท้าพลิกได้ เส้นสนามแบบสายรัดควรตรึงให้แน่นไม่ให้เท้าเกี่ยว

พอสนามพร้อม คนที่คุ้นกับพื้นโรงยิมจะรู้สึกได้ทันทีว่าวิ่งหนักและกระโดดได้ไม่สูงเท่าเดิม ช่วงแรกควรให้ทุกคนอ่านเรื่องการปรับก้าวและการกระโดดเมื่อย้ายจากพื้นในร่มมาเล่นบนทราย แล้วค่อยๆ เพิ่มเวลาเล่น

การปั้นที่เล่นขึ้นมาจากของที่มีอยู่ไม่ได้มีแค่สนามวอลเลย์บอล คนที่ทำสนามรถไต่หินเล็กๆ ไว้ในสวนหลังบ้านด้วยหิน ไม้ และดิน ก็ใช้หลักคล้ายกันคือดูพื้นที่ให้ดี วางทางระบายน้ำ และคิดถึงความปลอดภัยของคนที่จะมาใช้งานก่อนความสวย

จุดที่คนทำเองมักพลาด

ขุดตื้นเกินไปเพราะอยากประหยัดทราย ผลคือพอเล่นไปสักพัก ทรายถูกเตะกระจายจนเห็นดินข้างล่าง คนที่พุ่งรับลูกจะกระแทกพื้นแข็งโดยไม่ทันตั้งตัว การเติมทรายเพิ่มทีหลังทำได้ แต่ต้องทำก่อนจะมีคนเจ็บ

ลืมเรื่องน้ำ หลายสนามดูดีในหน้าแล้ง แต่พอถึงหน้าฝนกลายเป็นบ่อ ถ้าเห็นว่าน้ำขังนานหลังฝนหยุด ให้หยุดเล่นและหาทางแก้การระบายก่อน ทรายที่เปียกนานยังเป็นที่สะสมเชื้อโรคด้วย

ใช้ทรายถมที่หรือทรายก่อสร้างปนดิน ทรายราคาถูกบางชนิดมีกรวดคม เศษปูน หรือดินเหนียวปน เล่นไปแล้วเท้าเป็นแผล ทรายแข็งเป็นแผ่นเมื่อแห้ง ความประหยัดตรงนี้มักต้องจ่ายคืนด้วยการขุดออกแล้วเริ่มใหม่

เสาไม่หุ้มและสมอยึดตาข่ายโผล่ เชือกหรือลวดที่ดึงจากหัวเสาลงไปยึดที่พื้นเป็นจุดที่คนวิ่งชนบ่อยมาก ควรผูกผ้าสีสดหรือหุ้มให้เห็นชัด และวางให้อยู่นอกทางวิ่ง ส่วนตาข่ายที่เริ่มหย่อนหรือเชือกขอบเปื่อยจากแดดและฝน ดูวิธีประเมินได้จากบทเรื่องตาข่ายขาดหรือหย่อนว่าซ่อมเองได้แค่ไหน

ไม่มีใครรับผิดชอบระยะยาว ควรตกลงกันตั้งแต่แรกว่าใครเก็บอุปกรณ์ ใครคอยคราดทราย และใช้เงินจากไหนเติมทรายเมื่อพร่อง

ปล่อยให้เด็กเล็กเล่นโดยไม่มีผู้ใหญ่ดูแล ควรมีป้ายบอกเงื่อนไขการใช้ และมีผู้ใหญ่อยู่ด้วยเมื่อมีเด็กมาขุดทรายเล่นใกล้เสาหรือเชือก

ส่วนตัวแล้ว คนเขียนมองว่าสนามทรายที่ดีที่สุดไม่ใช่สนามที่ทรายขาวที่สุด แต่เป็นสนามที่มีคนกลุ่มเดิมกลับมาคราดทรายก่อนเล่นทุกเย็น เพราะนั่นแปลว่ามันกลายเป็นพื้นที่ของชุมชนจริงๆ แล้ว