ซ้อมวอลเลย์บอลช่วงเช้าก่อนเข้าเรียน วอร์มอัปให้พอเมื่อร่างกายยังไม่ตื่น
19 ตุลาคม 2569

ไฟนีออนในโรงยิมเพิ่งติดได้ไม่นาน แสงยังไม่ทั่วทั้งสนาม พื้นไม้เย็นๆ มีเสียงรองเท้าเอี๊ยดดังเป็นช่วงๆ จากคนที่มาถึงก่อน ลูกวอลเลย์บอลสักลูกกระทบพื้นดังก้องในห้องที่ยังเงียบ ใครเคยมาซ้อมเช้าก่อนเข้าแถวจะคุ้นกับบรรยากาศนี้ดี และจะรู้ด้วยว่าช่วงแรกๆ ร่างกายยังไม่อยากขยับเท่าไร
ซ้อมเช้าไม่ใช่เรื่องผิด หลายโรงเรียนใช้ช่วงนี้เพราะตอนเย็นสนามไม่ว่างหรือนักเรียนต้องกลับบ้านไกล แต่ร่างกายที่เพิ่งตื่นจะตึงกว่าตอนบ่าย ข้อต่อยังฝืด กล้ามเนื้อยังเย็น ถ้ากระโดดตบทันทีเหมือนตอนเย็น โอกาสเจ็บจะสูงขึ้น ลำดับด้านล่างจึงเน้นการพาร่างกายจากโหมดนอนไปสู่โหมดกระโดดแบบค่อยเป็นค่อยไป และนักเรียนทุกคนควรซ้อมภายใต้การดูแลของโค้ชหรือครูผู้รับผิดชอบเสมอ
1. รองท้องเบาๆ ก่อนออกจากบ้าน
การมาซ้อมด้วยท้องว่างเปล่าตั้งแต่เมื่อคืนทำให้หน้ามืดง่ายตอนเร่งเครื่อง แต่กินหนักเต็มที่แล้ววิ่งทันทีก็จุกเสียด ทางกลางคือกินอะไรเบาๆ ย่อยง่ายสักเล็กน้อย กับดื่มน้ำให้พอ แล้วพกของว่างไว้กินหลังซ้อมก่อนเข้าเรียน
เรื่องว่าควรกินอะไรเพื่อให้ฟื้นตัวทันคาบเรียน มีรายละเอียดในเรื่องอาหารและการฟื้นตัวของนักวอลเลย์บอล ซึ่งหลักการเดียวกันใช้ได้กับนักกีฬานักเรียน เพียงปรับปริมาณให้เหมาะกับวัย ถ้ามีโรคประจำตัวหรือแพ้อาหารให้ปรึกษาผู้ปกครองและแพทย์
2. ขยับข้อต่อทีละส่วน ให้นานกว่าตอนเย็น
เริ่มจากหมุนข้อเท้า เข่า สะโพก ไหล่ และข้อมือ แบบช้าๆ แล้วค่อยเพิ่มวง ตอนเช้าส่วนนี้ควรใช้เวลามากกว่าตอนซ้อมเย็น เพราะร่างกายยังไม่อุ่นจากกิจกรรมทั้งวัน ไม่จำเป็นต้องตั้งเวลาตายตัว ให้สังเกตจากความรู้สึกว่าข้อต่อขยับคล่องขึ้นและเหงื่อเริ่มซึม
ช่วงนี้ยังไม่ใช่เวลายืดค้างนานๆ การยืดแบบดึงค้างตอนกล้ามเนื้อยังเย็นมักไม่ได้ประโยชน์เท่าการขยับต่อเนื่อง เก็บการยืดค้างไว้ช่วงท้ายของการซ้อมจะดีกว่า
3. เดินเร็ว วิ่งเหยาะ และสเต็ปเท้าแบบวอลเลย์บอล
พอข้อต่อคล่องแล้ว เพิ่มการเคลื่อนที่ไปรอบสนาม วิ่งเหยาะ สลับก้าวข้าง ก้าวไขว้ และถอยหลังช้าๆ จังหวะเหล่านี้ตรงกับการเคลื่อนที่จริงในเกมวอลเลย์บอล ทำให้กล้ามเนื้อขาและสะโพกพร้อมสำหรับการเบรกและเปลี่ยนทิศ
โค้ชอาจให้ทำเป็นแถวตามเส้นสนาม ให้ทุกคนเห็นกันและไม่ชนกัน ช่วงนี้ยังไม่ต้องใช้ลูก ปล่อยให้เท้ากับสายตาตื่นก่อน
4. เล่นลูกเบาๆ เป็นคู่
ใช้ลูกตอนนี้ได้แล้ว แต่ยังไม่ตบ จับคู่ส่งลูกด้วยมือบนกับรับลูกด้วยแขนสลับกันในระยะใกล้ ค่อยๆ ถอยห่างออกไป ไหล่กับนิ้วจะได้อุ่นไปพร้อมกับสัมผัสลูก
เช้าบางวันอากาศเย็นกว่าปกติ นิ้วอาจแข็งกว่าที่คิด ถ้ารู้สึกนิ้วเจ็บผิดปกติตอนเซตให้บอกโค้ช อย่าฝืน
5. ไล่การกระโดดจากต่ำไปสูง
ส่วนที่ต้องระวังที่สุดของการซ้อมเช้าคือการกระโดด เริ่มจากกระโดดเบาๆ อยู่กับที่ แล้วกระโดดพร้อมยกแขน จากนั้นค่อยเดินเข้าตบแบบยังไม่เต็มแรง ก่อนจะวิ่งเข้าตบจริง การลงพื้นสำคัญเท่าการขึ้น ให้ลงด้วยสองเท้า งอเข่าซับแรง ไม่ลงแข็งด้วยขาตรง
ใครยังลงพื้นไม่มั่นใจ มีท่าฝึกลงพื้นให้นุ่มเพื่อลดโอกาสข้อเท้าพลิกแถวใต้ตาข่าย ที่ใส่เป็นส่วนหนึ่งของวอร์มอัปเช้าได้ ทั้งช่วยอุ่นขาและฝึกนิสัยไปพร้อมกัน
ร่างกายช่วงเช้าตรู่ช้ากว่าที่ใจคิด คนที่เคยขึ้นไปรอรับแสงเช้ามืดบนวัดพระธาตุเขาน้อยแล้วยืนดูเมืองด้านล่างค่อยๆ สว่างขึ้นคงจำได้ว่าขาตอนเดินขึ้นบันไดชันยังหนักแค่ไหน นักกีฬาก็เหมือนกัน ต้องให้เวลาร่างกายตามให้ทัน
6. ปิดการซ้อมให้มีเวลาเหลือก่อนเข้าห้อง
ข้อนี้มักโดนตัดเพราะทุกคนอยากเล่นต่ออีกนิด แต่การวิ่งจากสนามไปเข้าแถวทั้งที่เหงื่อโชกและหัวใจยังเต้นแรงทำให้เรียนคาบแรกไม่รู้เรื่อง โค้ชควรกำหนดเวลาจบให้ชัด แล้วให้มีช่วงผ่อนลง เดินช้าๆ ยืดกล้ามเนื้อเบาๆ ดื่มน้ำ อาบน้ำหรือเช็ดตัว เปลี่ยนชุดนักเรียน และกินของว่างที่พกมา
ถ้าการซ้อมเช้าทำให้ง่วงในห้องหรือการบ้านค้างบ่อย อาจถึงเวลาคุยกับโค้ชและผู้ปกครองเรื่องการจัดตารางใหม่ แนวทางแบ่งเวลาซ้อมกับการบ้านของนักกีฬาวัยเรียน มีตัวอย่างวิธีคิดที่เอาไปปรับใช้กับทีมโรงเรียนได้ เช่น ซ้อมเช้าแค่บางวันแล้วสลับกับวันพักที่นอนเต็มอิ่ม