Volleyball VNL

จัดแข่งวอลเลย์บอลกระชับมิตรในงานประจำปีของชุมชน แบ่งสายและเวลาอย่างไร

จัดแข่งวอลเลย์บอลกระชับมิตรในงานประจำปีของชุมชน แบ่งสายและเวลาอย่างไร
ที่มา: Wikimedia Commons

งานประจำปีของหลายชุมชนเริ่มจากการทำบุญ ตกเย็นก็มีคนชวนกันขึงตาข่ายตีวอลเลย์บอลที่ลานกว้าง จากเกมขำๆ ไม่กี่คนค่อยๆ กลายเป็นรายการที่แต่ละซอยส่งทีมมาลง และทุกปีก็มีคนถามว่าใครจะเป็นคนจัด

ถ้าปีนี้คนนั้นคือคุณ ไล่ไปตามลำดับขั้นข้างล่างนี้ได้เลย ทุกขั้นเขียนไว้สำหรับรายการเล็กที่อยากให้ทุกคนได้เล่นสนุก ไม่ใช่ทัวร์นาเมนต์จริงจัง

1. คุยกับเจ้าภาพงานก่อนว่าได้พื้นที่และเวลาเท่าไร

การแข่งกีฬาในงานประจำปีไม่ได้เป็นพระเอกของงานเสมอไป มันต้องอยู่ร่วมกับพิธีทางศาสนา เวทีการแสดง ซุ้มอาหาร และกิจกรรมของผู้สูงอายุ ก่อนจะวางสายการแข่ง ให้ถามกรรมการงานให้ชัดว่าลานไหนใช้ได้ ใช้ได้ช่วงไหน และต้องเก็บตาข่ายก่อนกิจกรรมอะไร

งานประจำปีหลายแห่งผูกกีฬาไว้กับประเพณีท้องถิ่นมานาน อย่างสงกรานต์แบบชาวมอญที่ชุมชนในปทุมธานียังรักษาไว้ ก็มีทั้งพิธีและการละเล่นอยู่ในงานเดียวกัน การรู้ว่าอะไรสำคัญกับคนในชุมชนที่สุดช่วยให้วางเวลาแข่งได้โดยไม่ไปเบียดช่วงพิธี

ถ้าลานนั้นปกติเป็นที่ที่คนในละแวกมาตีวอลเลย์บอลกันช่วงเย็นหน้าวัดหรือหน้าโรงงาน ลองชวนขาประจำกลุ่มนั้นมาช่วยตั้งแต่ขั้นนี้ เพราะเขารู้ว่าพื้นตรงไหนลื่น ตรงไหนมีแอ่ง และเสาตาข่ายเก็บไว้ที่ไหน

2. แบ่งรุ่นตามวัยและฝีมือ แล้วค่อยแบ่งสาย

ความสนุกของรายการชุมชนพังได้ง่ายที่สุดเมื่อทีมเยาวชนต้องเจอทีมผู้ใหญ่ที่ตีแรง หรือทีมคุณป้าที่ตั้งใจมาเล่นขำๆ เจอทีมที่ซ้อมทุกเย็น จึงควรแยกรุ่นก่อน เช่น รุ่นเยาวชน รุ่นทั่วไป และรุ่นอาวุโส หรือรุ่นผสมชายหญิงถ้าคนสมัครไม่มาก

พอรู้จำนวนทีมในแต่ละรุ่นแล้ว ค่อยตัดสินใจว่าจะแบ่งสายแบบพบกันหมดในสาย แล้วเอาที่หนึ่งของแต่ละสายมาเจอกัน หรือจะใช้แบบแพ้คัดออกเลย แบบพบกันหมดทำให้ทุกทีมได้เล่นหลายเกม เหมาะกับงานที่เน้นความสนุก ส่วนแบบแพ้คัดออกจบเร็ว เหมาะเมื่อเวลามีจำกัดจริงๆ

เวลาจับสาย ให้จับฉลากต่อหน้าตัวแทนทีม ไม่ต้องมีพิธีอะไรมาก แต่ทุกคนเห็นว่าโปร่งใส ช่วยตัดปัญหาบ่นทีหลังได้มาก

3. ย่อกติกาให้ทันงาน และประกาศก่อนวันแข่ง

เกมเต็มรูปแบบห้าเซตกินเวลานานเกินไปสำหรับงานที่มีกิจกรรมอื่นรออยู่ ทางที่ใช้กันบ่อยคือเล่นเซตเดียวหรือสองในสามเซต และลดแต้มต่อเซตลง ส่วนรอบชิงอาจให้เล่นยาวขึ้นเพื่อให้มีบรรยากาศ

กติกาเพิ่มเติมที่ช่วยให้คนต่างฝีมือเล่นด้วยกันได้ เช่น รุ่นผสมกำหนดให้มีผู้หญิงในสนามอย่างน้อยกี่คน หรือรุ่นอาวุโสอนุญาตให้เสิร์ฟมือล่าง ทั้งหมดนี้ต้องเขียนเป็นข้อความสั้นๆ แล้วส่งให้ทุกทีมก่อนวันงาน พร้อมให้ตัวแทนทีมถามข้อสงสัยล่วงหน้า กติกาที่ประกาศกลางสนามมักจบด้วยการเถียงกัน

4. หาผู้ตัดสินที่ทุกฝ่ายยอมรับ

รายการชุมชนส่วนใหญ่ใช้ผู้ตัดสินอาสา อาจเป็นครูพละ คนที่เคยเล่นในทีมโรงเรียน หรือคนที่ทุกทีมนับถือ สิ่งสำคัญคือคนนั้นไม่ได้ลงแข่งในรุ่นที่ตัวเองตัดสิน และรู้กติกาที่ย่อไว้ในขั้นก่อนหน้า

ควรมีคนช่วยถือธงเส้นและคนจดแต้มด้วย ถ้าเป็นไปได้ให้มีป้ายคะแนนที่คนดูเห็นได้ แม้จะเป็นแค่กระดานพลิกเลขก็ช่วยลดความสับสนได้มาก ก่อนเริ่มเกมแรกให้นัดผู้ตัดสินทุกคนคุยกันสักครู่ ตกลงเรื่องการตัดสินลูกที่ก้ำกึ่งให้ไปในทางเดียวกัน

5. เตรียมเต็นท์ น้ำ และคนดูแลการปฐมพยาบาล

การแข่งกลางแจ้งในงานประจำปีมักตรงกับช่วงที่อากาศร้อน ต้องมีเต็นท์ให้ทีมที่รอแข่งได้หลบแดด มีน้ำดื่มเพียงพอ และกำหนดให้มีช่วงพักดื่มน้ำระหว่างเซต

มุมปฐมพยาบาลควรมีอุปกรณ์พื้นฐาน เช่น น้ำแข็ง ผ้า ผ้ายืด และพลาสเตอร์ มีคนที่รู้วิธีดูแลอาการเบื้องต้นประจำอยู่ และรู้ว่าถ้ามีคนเจ็บหนักจะพาไปโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลที่ใกล้ที่สุดอย่างไร ถ้าชุมชนมีอาสาสมัครสาธารณสุขหรือหน่วยกู้ภัยในพื้นที่ ลองติดต่อขอให้มาประจำจุดตั้งแต่เนิ่นๆ

6. ให้รางวัลเป็นของ ไม่ใช่เงินเดิมพัน

รางวัลที่ดีสำหรับรายการแบบนี้คือถ้วยเล็กๆ ของที่ระลึก ลูกวอลเลย์บอล หรือของจากร้านค้าในชุมชนที่บริจาคมา เงินค่าสมัครถ้ามีควรใช้กับค่าใช้จ่ายของงานและแจ้งให้ทุกทีมรู้ เหมือนการแบ่งกองกลางของสนามส่วนรวมให้ทุกคนเห็นตรงกัน

สิ่งที่ผู้จัดต้องพูดชัดตั้งแต่ประกาศกติกาคือห้ามเล่นการพนันในงาน ทั้งการพนันผลแพ้ชนะและการลงขันเดิมพันระหว่างทีม การพนันทำให้เกมกระชับมิตรกลายเป็นเรื่องผิดกฎหมายและอาจจบด้วยการทะเลาะกันได้ง่าย

ทีมที่มาจากที่ทำงานเดียวกัน หรือคนต่างวัยต่างฝีมือที่รวมทีมกันเฉพาะกิจ อาจได้ไอเดียเรื่องการจัดคนลงสนามจากการเล่นวอลเลย์บอลในกีฬาสีของบริษัท ซึ่งมีโจทย์คล้ายกันคือทำให้คนเก่งกับมือใหม่สนุกไปด้วยกัน

หากรายการของชุมชนเริ่มมีทีมจากนอกพื้นที่มาลง หรือคิดจะยกระดับให้เป็นรายการที่จริงจังขึ้น ควรสอบถามกติกาและแนวทางล่าสุดจากหน่วยงานกีฬาในจังหวัดหรือสมาคมกีฬาที่ดูแลวอลเลย์บอล รวมถึงเช็กข้อกำหนดของเจ้าของพื้นที่ทุกปีก่อนประกาศรับสมัคร