Volleyball VNL

คนมาไม่ครบหกต่อหก ปรับเกมวอลเลย์บอลให้ทั้งก๊วนได้เล่นสนุก

คนมาไม่ครบหกต่อหก ปรับเกมวอลเลย์บอลให้ทั้งก๊วนได้เล่นสนุก
ที่มา: Wikimedia Commons

มากันแค่เจ็ดคน

สถานการณ์นี้เกิดกับก๊วนแทบทุกที่ บางคนติดงาน บางคนฝนตกเลยไม่ออกจากบ้าน ที่เหลือยืนมองตาข่ายแล้วถามกันว่าจะเล่นยังไงดี ถ้าแบ่งสามต่อสี่บนสนามเต็ม ฝั่งที่คนน้อยจะวิ่งจนหอบและแพ้แทบทุกเซต ส่วนฝั่งที่คนมากก็มีคนยืนเฉยไม่ได้แตะลูก ข่าวดีคือวอลเลย์บอลปรับรูปแบบได้หลายทาง ขอแค่ตกลงกติกากันก่อนเริ่ม

เทียบรูปแบบเกมตามจำนวนคน

รูปแบบจำนวนคนที่เหมาะขนาดสนามที่ใช้จุดเด่น / ข้อควรรู้
สองต่อสอง4-5 คนย่อสนามลง ใช้แนวกรวยหรือรองเท้ากั้นเขตได้แตะลูกบ่อยที่สุด ฝึกครบทุกทักษะ แต่เหนื่อยเร็ว ควรเล่นแต้มสั้น
สามต่อสาม6-7 คนครึ่งความกว้างหรือย่อด้านหลังสมดุลระหว่างความสนุกกับแรงที่ใช้ เหมาะกับก๊วนผสมมือใหม่
สี่ต่อสี่8-9 คนสนามเต็มหรือย่อเล็กน้อยเริ่มมีตำแหน่งชัดขึ้น มีคนรับ คนเซต คนตบ
ทีมชนะอยู่ต่อคนเกินจำนวนในสนามตามรูปแบบที่เลือกมีทีมรอเปลี่ยน ทุกคนได้ลงเป็นรอบ เกมไม่หยุดนาน

ตัวเลขในตารางเป็นแค่จุดตั้งต้น ถ้าก๊วนส่วนใหญ่เป็นมือใหม่ เพิ่มคนต่อฝั่งได้อีกหนึ่ง ถ้าเป็นคนเล่นคล่อง ย่อลงแล้วขยายพื้นที่สนามก็สนุกขึ้น

ย่อสนามให้พอดีกับคน

กติกาที่ต้องตกลงก่อนเลยคือขอบเขตสนาม สองต่อสองบนสนามขนาดเต็มแทบไม่มีใครรับลูกหยอดได้ ให้ใช้กรวย ขวดน้ำ หรือรองเท้าวางเป็นเส้นเขตใหม่ เส้นข้างหดเข้ามา เส้นหลังขยับมาใกล้ตาข่าย ส่วนความสูงของตาข่ายใช้ตามที่ปรับได้ ถ้าก๊วนมีทั้งผู้ใหญ่และเยาวชน ลดลงเล็กน้อยก็ช่วยให้เกมต่อเนื่อง

พอสนามเล็กลง ลูกตบแรงๆ จะออกง่าย คนเล่นจะเริ่มเลือกวางลูกแทนการฟาดอย่างเดียว ซึ่งเป็นทักษะที่เกมหกต่อหกไม่ค่อยได้ฝึก

ในเกมคนน้อย ตำแหน่งตายตัวแบบที่ใช้ในทีมเต็ม ซึ่งอธิบายไว้ในเรื่องหน้าที่ของผู้เล่นทั้งหกตำแหน่งในสนาม จะยุบรวมกัน คนหนึ่งต้องรับเองแล้วอาจต้องตบเองด้วย ฝั่งที่มีสามคนอาจตกลงให้คนกลางรับหน้าที่เซตไปก่อน คล้ายแนวคิดของระบบเซตเตอร์คนเดียวที่ทีมสมัครเล่นนิยมใช้ แต่สลับคนทำหน้าที่ทุกเกมเพื่อให้ทุกคนได้ลอง

กติกาเสริมที่ช่วยให้ทุกคนได้แตะลูก

ก๊วนที่มีฝีมือต่างกันมาก มักเจอปัญหาคนเก่งรับลูกเองหมด ลองเพิ่มกติกาเล็กๆ เหล่านี้

ทุกแต้มต้องแตะครบสามครั้งก่อนข้ามตาข่าย ห้ามตีข้ามตั้งแต่ทัชแรก บังคับให้มีการส่งต่อกัน

คนที่เพิ่งตบได้แต้ม แต้มต่อไปห้ามตบ ให้หน้าที่ทำแต้มกระจายไปคนอื่นบ้าง

แต้มสั้น เปลี่ยนบ่อย เล่นถึงแต้มที่ตกลงกันไว้ไม่มากแล้วสลับคน ดีกว่าเล่นเซตยาวจนคนรอเบื่อ

หมุนคนให้ยุติธรรม เมื่อคนเกินมาไม่กี่คน

ถ้ามีคนเกินจากที่ลงสนามได้ เกมทีมชนะอยู่ต่อเป็นทางเลือกที่ทั้งก๊วนเข้าใจง่าย แต่ควรมีเพดาน เช่น ชนะติดกันครบจำนวนเกมที่ตกลงแล้วต้องลงพักแม้จะชนะ ไม่อย่างนั้นทีมแข็งจะยึดสนามทั้งวัน

อีกวิธีคือตัวเปลี่ยนเวียน คนที่รอจะเข้าแทนทุกครั้งที่ฝั่งไหนได้สิทธิ์เสิร์ฟ คล้ายการหมุนตำแหน่ง คนที่ออกไปจะเป็นคนที่อยู่ตำแหน่งเสิร์ฟพอดี วิธีนี้ทำให้ไม่มีใครต้องยืนรอข้างสนามนานเกินไป

วันที่คนน้อยยังเป็นโอกาสชวนคนใหม่เข้าก๊วนด้วย ช่วงวันหยุดยาวมีคนอยู่ในเมืองน้อยลง แต่ก็มีคนที่ไม่ได้เดินทางเหมือนกัน การชวนกันมาตีสักเกมในช่วงเทศกาลที่เพื่อนบางคนไม่ได้กลับบ้านต่างจังหวัด ช่วยให้คนที่อยู่ไกลบ้านไม่รู้สึกโดดเดี่ยว ส่วนใครเพิ่งย้ายที่อยู่และยังไม่มีกลุ่มประจำ ลองดูวิธีหาก๊วนขาประจำหลังย้ายมาอยู่เมืองใหม่

ลงสนามรอบหน้า ลองนับหัวทันทีที่มาถึง แล้วเลือกจากตารางข้างบนหนึ่งแบบ วางกรวยกั้นเขต ตกลงเรื่องหมุนคนให้จบในหนึ่งนาที ก่อนที่ใครจะเริ่มบ่นว่ารอนาน