สูบลมลูกวอลเลย์บอลแค่ไหนดี ลูกแข็งไปกับอ่อนไปเล่นต่างกันอย่างไร
21 ตุลาคม 2569

ลมที่พอดีสำหรับลูกวอลเลย์บอลคือค่าที่ผู้ผลิตพิมพ์ไว้บนตัวลูกเอง ไม่ใช่ค่าที่บีบด้วยมือแล้วรู้สึกว่าโอเค ฟังดูง่าย แต่ก๊วนจำนวนมากยังสูบตามความเคยชิน บางวันลูกแน่นจนเด้งกระดอนออกนอกสนาม บางวันนิ่มจนตบแล้วเหมือนตีหมอน ทั้งที่ใช้ลูกเดิมทุกครั้ง
ตัวเลขที่ควรเชื่อ อยู่ตรงข้างรูเติมลม
ลูกวอลเลย์บอลส่วนใหญ่จะมีตัวเลขช่วงแรงดันพิมพ์อยู่ใกล้รูเติมลม บางรุ่นเขียนไว้ในคู่มือหรือบนกล่อง ตัวเลขนี้คือช่วงที่ผู้ผลิตทดสอบแล้วว่าลูกเด้งและสัมผัสได้ตามที่ออกแบบ ลูกในร่มกับลูกชายหาดมักใช้ค่าต่างกัน เพราะลูกชายหาดตั้งใจให้นิ่มกว่าและลอยช้ากว่าเล็กน้อย จึงห้ามเอาตัวเลขของลูกหนึ่งไปใช้กับอีกลูกโดยเดา
ส่วนลูกที่ใช้ในการแข่งขันระดับต่างๆ จะมีข้อกำหนดเรื่องแรงดันอยู่ในกติกาด้วย ใครอยากรู้ภาพรวมว่ากติกาคุมเรื่องอะไรบ้าง ลองอ่านพื้นฐานกติกาที่คนเริ่มดูวอลเลย์บอลควรรู้ ก่อน แล้วค่อยเปิดกติกาฉบับล่าสุดของรายการที่จะลงแข่งเพื่อดูตัวเลขจริง
สูบให้ถูกวิธีตั้งแต่ก่อนเสียบเข็ม
วิธีที่ทำให้ลูกอายุยืนคือชุบปลายเข็มให้ลื่นก่อนเสียบ โดยใช้สิ่งที่คู่มือของลูกนั้นแนะนำ ถ้าเสียบเข็มแห้งๆ แรงๆ จุกยางในรูเติมลมจะค่อยๆ ฉีก แล้ววันหนึ่งลูกจะรั่วซึมโดยไม่รู้ตัว
เสียบเข็มให้ตรง ไม่เอียง สูบทีละน้อย แล้ววัดด้วยเกจวัดแรงดัน ไม่ใช่ใช้นิ้วกด มือคนเราหลอกได้ง่ายมาก ตอนอากาศร้อนลูกจะรู้สึกแน่นกว่าตอนเช้า ถ้าสูบเกินให้กดปล่อยลมออกด้วยเข็มทีละนิดจนกลับเข้าช่วง
หลักการนี้คล้ายกับคนหัดเปลี่ยนหนังกลองด้วยตัวเองเป็นครั้งแรก ที่ต้องค่อยๆ ขันให้ตึงเท่ากันทุกจุด ไม่ใช่ขันจุดเดียวจนสุด เสียงที่ได้ถึงจะนิ่ง ลูกวอลเลย์บอลก็เช่นกัน ค่อยๆ เติมแล้ววัด ดีกว่ารีบสูบรวดเดียว
ลูกอ่อนไป เกมจะช้าและหนักมือ
ลูกที่ลมน้อยจะหน่วงตอนกระทบแขน รับด้วยแขนแล้วลูกไม่ค่อยขึ้น ตัวเซตต้องออกแรงมากกว่าปกติ ลูกตบก็จมลงเร็ว เสิร์ฟมือบนแล้วติดตาข่ายบ่อยขึ้น ผู้เล่นจะเริ่มชดเชยด้วยการเหวี่ยงแขนแรงขึ้นโดยไม่รู้ตัว พอเปลี่ยนไปเล่นลูกที่ลมถูกต้อง ทุกอย่างจะพุ่งเกินเป้า
อีกเรื่องคือลูกอ่อนจะยุบตัวตอนกระทบพื้นมากกว่าเดิม ผิวด้านนอกต้องยืดหดซ้ำๆ ตะเข็บรับแรงเยอะขึ้น ถ้าใช้แบบนี้นานๆ ลูกจะเสียทรงเร็ว
ลูกแข็งไป เจ็บแขนและคุมทิศยาก
ฝั่งตรงข้าม ลูกที่ลมเกินจะเด้งไวเหมือนลูกยาง รับลูกเสิร์ฟแล้วกระดอนออกข้างสนาม แขนท่อนล่างแดงช้ำง่าย นิ้วตอนเซตก็รับแรงกระแทกหนักขึ้น มือใหม่ที่ซ้อมกับลูกแข็งมักกลัวลูกจนท่ารับเกร็งไปหมด
ลูกที่แน่นเกินยังเพิ่มแรงดันที่ตะเข็บและจุกยางตลอดเวลา เก็บไว้ในรถตอนกลางวันร้อนๆ ยิ่งเสี่ยง ถ้าต้องขนลูกไปเล่นข้างนอกพร้อมเสาและตาข่ายแบบพกพาที่ประกอบเองได้ ควรเก็บลูกไว้ในที่ร่มและเช็กลมอีกครั้งเมื่อถึงสนาม
นิสัยเล็กๆ ที่ช่วยได้มากคือเช็กแรงดันก่อนซ้อมทุกครั้ง ใช้เวลาไม่ถึงนาทีต่อลูก แต่ทำให้ทุกคนในทีมได้สัมผัสลูกแบบเดียวกันทุกสัปดาห์
เมื่อไรควรเลิกเติมลมแล้วหาลูกใหม่ ดูง่ายๆ จากสามอย่าง ลูกที่เติมลมจนอยู่ในช่วงแล้วแต่วันรุ่งขึ้นอ่อนลงอีกทุกครั้ง แปลว่าจุกยางหรือถุงลมด้านในเริ่มรั่ว ลูกที่เบี้ยว มีจุดนูนหรือผิวลอกเป็นแผ่น ให้ไปดูวิธีประเมินลูกที่ผิวลอกหรือบวมเป็นจุด ว่ายังพอใช้ซ้อมได้หรือไม่ และลูกที่เด้งไม่สม่ำเสมอแม้ลมถูกต้อง ถ้าเจออย่างใดอย่างหนึ่ง ถึงเวลาปลดลูกนั้นไปเป็นลูกสำรองหรือลูกสำหรับเด็กเล่น แล้วซื้อลูกใหม่มาใช้ซ้อมหลัก